نیاکان ٍ ما

این روزها ایتالو کالوینو می خوانم، از سه گانه ی نیاکانٍ ما شروع کرده ام که سه کتاب ویکنت دو نیم شده (1952)، بارون درخت نشین(1957) و شوالیه ناموجود(1959) را شامل می شود. به شدت با بیان جذاب و طنز فوق العاده و تخیلی که در آثار  کالوینوست ارتباط برقرار می کنم. طرح اولیه ی هر سه داستان کمی غیر واقعی است، در بارون درخت نشین کوزیمو از بالای درخت زندگی زمینی ها را نظاره می کند، در ویکنت دو نیم شده ویکنت به دو نیمه ی خیر و شر تقسیم می شود و در شوالیه ی ناموجود، کالوینو با شوالیه ای که فقط زره است و وجود خارجی ندارد همه چیز را به تمسخر می گیرد:

1. بارون درخت نشین/ ایتالو کالوینو/ ترجمه ی مهدی سحابی/ انتشارات نگاه/ چاپ پنجم: 1386/ 320 صفحه/ چهار هزار تومان:
ماجراهای بارون درخت نشین را برادر «کوزیمو دو روندو» تعریف می کند. کوزیمو در سن دوازده سالگی به بهانه ی اعتراض به خوردن خوراک حلزونی از درخت بالا می رود و سوگند یاد می کند که تا آخر عمر پایش به زمین نرسد و تا پایان عمر هم از درخت پایین نمی آید و اصلا مرگش هم طوری اتفاق می افتد که برای همیشه همان بالا می ماند و بر مقبره اش هم به یادش این طور می نویسند:
کوزیمو لاورس دو روندو/ میان درختان زیست/ همواره زمین را دوست می داشت/ به آسمان رفت.
کالوینو انگار می خواهد با این کتاب «جور دیگر زیستن» را به خواننده نشان دهد، این که می توان زندگی را از زاویه ی دیگری، کمی از بالاتر نگاه کرد و آن طور که مترجم در مقدمه ی کتاب نوشته:
« چگونه می توان هم از مردم گریخت و هم از نزدیک با ایشان، و برایشان زندگی کرد؟»
مانند کوزیمو که در حالی که به نظم و قراردادهای اجتماعی پشت پا می زند ولی نیازهای زمینی را فراموش نمی کند، به مردم برای فرونشاندن آتش جنگل و فراری دادن گرگ ها کمک می کند و حتی زمینه ی برپایی «جمهوری درختستان» را در ذهن می پروراند، برای بارون کوزیمو هر کاری شدنی است.
کتاب در قسمت هایی به شدت یادآور سبک رئالیسم جادویی و صد سال تنهایی مارکز است.

2. ویکنت دو نیم شده/ ایتالو کالوینو/ ترجمه ی پرویز شهدی/ نشر چشمه/ چاپ سوم: 1384/ 120 صفحه/ هزار و صد تومان:
راوی داستان خواهرزاده ی «ویکنت مداردو دی ترالبا» است. ویکنت در میدان جنگ بر اثر برخورد توپ به دو نیم می شود، نیمی شر و نیم دیگر خیر. نیمه ی شر مداوا می شود و به محل زندگی اش بر می گردد و به آزار و اذیت می پردازد، مدتی بعد نیمه ی خیر هم بر می گردد و هر دو نیمه ی خیر و شر عاشق دختری می شوند و در اثر عشق این دختر بین شان جنگی در می گیرد.
داستان در جاهایی به شدت یادآور کمیک استریپ است و از نیمه به بعد سوالات فراوانی هم مطرح می کند: آیا خیر یا شر به تنهایی دنیا را کفایت می کند؟ یا خیر و شر در کنار هم معنی دارد و خیر مطلق و شر مطلق جز نابودی حاصلی ندارد.
در اینجا باز هم کالوینو «جور دیگر زیستن» را به خواننده نشان می دهد:
« وقتی کامل بودم، همه چیز برایم طبیعی، درهم و برهم و احمقانه بود، مثل هوا؛ گمان می کردم همه چیز را می بینم، ولی جز پوسته ی سطحی آن، چیزی را نمی دیدم.»

3. شوالیه ناموجود/ ایتالو کالوینو/ ترجمه ی پرویز شهدی/ نشر چشمه/ چاپ سوم: 1385/ 175 صفحه/ هزار و ششصد تومان:
شوالیه آژیلوف شخصیت اصلی کتاب است، شوالیه ای که در کارش به شدت جدی است ولی وجود خارجی ندارد و فقط یک زره فولادین است و داستان را راهبه ای برای استغفار از گناهانش می نویسد. آژیلوف هم همانند کوزیمو شخصیتی به شدت انسانی دارد و از مناسبات پوچ دنیای پیرامونش به تنگ آمده است.
اینجا کالوینو با خلق شخصیت آژیلوف نظم توخالی ارتش را به باد انتقاد و تمسخر می گیرد.

پی نوشت: ترجمه ی بارون درخت نشین عالی است ولی ترجمه ی ویکنت دو نیم شده کمی اذیت می کند. مثلا در جاهایی ویکنت، دایی ٍ راوی داستان معرفی می شود و دقیقا در خط های بعدی راوی داستان او را عمو خطاب می کند. یک نمونه ی کاملا واضح از صفحه ی هفتاد و شش کتاب:
« چشم که باز کردم، دستی را بالای سرم دیدم، و روی این دست عنکبوت سرخ پشم و پیل داری. به آن طرف برگشتم؛ عمویم بود که با بالاپوش سیاهی بالای سرم ایستاده بود.
وحشت زده به عقب پریدم. در این مدت عنکبوت دست دایی ام را نیش زد و به سرعت فرار کرد.
»

Advertisements

یک دیدگاه برای ”نیاکان ٍ ما

  1. 1- فکر کنم شد سطر نوزدهم: پربایی! منظورت برپایی بود؟؟
    2- کالوینو انگار می خواهد با این کتاب «جور دیگر زیستن» را به خواننده نشان دهد،
    خوشمان آمد.
    3- شوالیه ناموجود را کلا عاشقیت می باشیم.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s